مقدمه

ما هر مبناي را كه نسبت به انسان اختيار كنيم، در يك نكته جاي هيچ گونه شك و ترديد نيست و آن اينكه انسان وقتي چشم به جهان مي‌گشايد موجوديست ضعيف و ناتوان كه توانايي هيچ كاري را ندارد؛ به عبارت ديگر او قوه ي محض است كه اگر بخواهد توانايي ذاتي و اكتسابي خود را به فعليت برساند نياز به اجتماع دارد؛ طوري كه عده اي انسان را حيوان اجتماعي مي‌داند. امروز جامعه شناسان بر اين  نكته اتفاق نظر دارند كه اگر انسان قادر است تكلم كند يا بينديشد و فراگيرد يا مهارت هاي مهم فني، تكنيكي، هنري و...به دست آورد، اگر انسان مي‌تواند خالق تمدن و فرهنگ باشد و...همه در سايه ي جامعه و از طريق حشر و نشر در اجتماع حاصل مي‌شود. اولين و مهمترين كانون كه بر انسان تأثير مي‌گذارد و او را از موجودي ضعيف و ناتوان بي‌همه چيز به موجود توانا و آگاه و خلاق و با اراده تبديل مي‌كند، كانون خانواده است. با توجه به اهميتي كه خانواده در جامعه پذيري و شكل گيري شخصيت انسان دارد، لازم است بدانيم خانواده در دين اسلام كه خود را ضامن سعادت دنيا و آخرت انسان معرفي مي‌كند، چه جايگاهي دارد به عبارت ديگر، يك خانواده ي الگو، چه خانواده اي است و معيارهاي ديني آن كدام است؟

براي يافتن پاسخ سؤالات فوق لازم است ابتدا بدانيم خانواده چيست؟ عناصر تشكيل دهنده ي آن كدام است؟ حقوق و تكاليف اعضاي آن نسبت به هم چيست؟ تا در نهايت معلوم شود از نظر اسلام يك خانواده ي نمونه چه معيارهايي دارد؟