اشاره

در نوشتار حاضر، لب و مغزاى ديدگاه فلسفه اسلامى در بحث معرفت و شناخت نسبت‏به ذات و صفات خداى متعال به صورتى موجز و فشرده آورده شده است. با همه تشكيكاتى كه امروزه در باره شناخت انسان از خدا و صفات او صورت مى‏گيرد، اصول ثابت و مبرهنى در فلسفه و كلام اسلامى وجود دارد كه قابل انكار نيست و مناقشه در آنها همچون مناقشه در بديهيات است. معرفت

1- آيا حصول علم و معرفت‏براى انسان ممكن است؟ برخى پنداشته‏اند و ممكن است چنين بپندارند كه اساسا امكان علم و معرفت‏براى انسان وجود ندارد!

سستى و بطلان اين پندار نياز به بحث ندارد. چرا كه محتواى خود اين پندار و مدعى مصداقى از علم و معرفت است. بنابراين، مدعى ناقض خود است.

اين يك امر وجدانى و غير قابل انكار است كه ظرف ذهن ما از كودكى تا كنون، مظروف فراوانى را در خود جاى داده است و اين مظروف همان است كه ما از آن با عنوان «علم و دانش‏» ياد مى‏كنيم. اصل تحقق پديده علم و معرفت در وجود آدمى از وجدانيات است و كسى را از پذيرش اين مطلب گريزى نيست. حتى آنان كه بالصراحة منكر علم هستند ناخودآگاه مثبت علم مى‏باشند و لذاست كه سفسطه محض و سوفيسم مطلق به نظر ما محال است و تنها يك فرض ذهنى است و مصداق خارجى ندارد. بنابراين، ما معتقديم كه اصل تحقق علم براى انسان امرى ممكن است و ادعاى امتناع آن بالبداهه باطل است.