تعریف انفاق

حجة الاسلام و المسلمين محمد محمدى اشتهاردى

چهارمين و پنجمين حكمت لقمان مساله امر به معروف ونهى از منكر است، چنان كه از زبان او خطاب به پسرش مى خوانيم:

«... وامر بالمعروف وانه عن المنكر; پسرم! امر به معروف ونهى از منكر كن » (1) اين دستور، از دستورهاى بسيار مهم است كه براى توضيح آن، نظر شما را به مطالب زير جلب مى كنيم:

معنى معروف و منكر و اقسام و مراحل آن
واژه معروف در اصل هر كار نيكى است، كه علاوه بر نيكى، انجام دهنده اش آن را به اين وصف بشناسد، يا توسط ديگرى به اين عنوان شناسانده شود. بعضى گفته اند: «معروف يعنى شناخته شده، چرا كه فطرت پاك انسانى با آن آشنا است، و ضد آن منكر است كه به معنى ناشناخته مى باشد. بهترين راه براى شناخت معروف و نيكى، مراجعه به شرع مقدس است، كه همان عقل خارجى است. چنان كه عقل در نهاد انسان، شرع داخلى است، بنابراين، هر چيزى را كه شارع مقدس اسلام به آن امر كرد، و مسلمانان را به انجام آن ترغيب نمود، همان معروف است. روى اين حساب ما در شناخت معروف، بايد به دستورهاى واجب يا مستحب دين اسلام مراجعه كنيم. ونيكى آن را از نظر دين احراز نماييم.

و در قرآن و روايات صدها و هزارها مصداق معروف ذكر شده است، مانند: ايمان، تلاوت قرآن، تفكر و انديشيدن، توكل و اعتماد بر خدا، صبر و شكيبايى، پرهيزكارى، پيروى از خدا و رسول، پيشى گرفتن براى تحصيل علم و كارهاى نيك، انفاق، فرو بردن خشم، عفو و بخشش، احسان و نيكى، اطمينان به صحت وعده ها، توبه، سير در زمين و توجه و عبرت گيرى، جهاد و پيكار، شهادت در راه خدا، عدالت، شكر خدا، دعا كردن، استقامت وايستادگى، بردبارى، خوش اخلاقى، مشورت، آموزش قرآن ودانش، صراحت و قاطعيت در بيان حق، تحمل آسيب ها و گرفتارى ها، ذكر خدا، نماز، روزه، حج، هجرت، استقامت در راه حق، مرابطه و مرزدارى، صدقه و راستى، امانت دارى، تقيه در موارد خود، دوستى با دوستان خدا، و دشمنى با دشمنان خدا، وفاى به عهد، عفت، شجاعت، سخاوت، دوستى و اتحاد با شايستگان، قيام و انقلاب براى تحقق آرمان هاى مقدس، عمل صالح، يارى دين، آمادگى براى دفاع از حق، استفاده بهينه از وقت، دعا و مناجات، رازدارى، حساب گرى، خشنودى به رضاى خدا، آشكار ساختن حق، گمان نيك، دفاع از مظلوم، صله رحم، نيكى به پدر و مادر، نيكى به همسايه، ادب در برابر استاد، حق شناسى، تدبر در قرآن، اخلاص، ياد مرگ و معاد، تلاوت قرآن، قرض الحسنه دادن، يارى كردن مؤمن، وساطت براى تحقق ازدواج بين زن و مرد و...

اما واژه منكر، در اصل به معنى كار بدى است كه همان كار، حرام يا زشت و مكروه مى باشد، كه از نظر فطرت، ناشناخته، و غريب و ناهماهنگ است.

بنابراين نهى ازمنكر بر دو گونه است: نهى از منكر واجب، نسبت به كارهاى حرام، و نهى از منكر مستحب نسبت به كارهاى مكروه. امر به معروف نيز بر دو گونه است: امر به معروف واجب نسبت به واجبات، و امر به معروف مستحب نسبت به مستحبات.

حضرت امام خمينى قدس سره الشريف در اين راستا مى فرمايد:

«آنچه عقلا يا شرعا واجب است، امر به آن واجب است و آنچه از نظر عقل زشت است و از نظر شرع حرام است، نهى از آن، واجب است، و آنچه مستحب است، امر به آن مستحب بوده، و آنچه مكروه است، نهى از آن، مستحب مى باشد.» (2)

رعايت حجاب اسلامي همواره از دغدغه هاي فكري مسلمانان در جوامعي است كه اكثريتي غيرمسلمان دارند. زنان مسلمان در اين كشورها همواره با محدوديت هايي مواجه بوده اند.

 در كامبوج دانشجويان در سال تحصيلي آينده كه از ماه آينده آغاز مي شود مجاز خواهند بود لباسهاي اسلامي به تن كرده و حجاب داشته باشند. در اين خصوص معاون وزارت تحصيلات ورزش و جوانان كامبوج با اعلام اين مطلب گفت : با وجود اينكه لباس رسمي دانش آموزان پيراهن سفيد و شلوار آبي است دانش آموزان مسلمان مجاز خواهند بود لباسهاي رسمي خود را بپوشند چرا كه ما درباره اعتقادات دانش جويان به اديان مختلف با ذهن باز برخورد مي كنيم . بنابراين گزارش دو ماه قبل نخست وزير كامبوج اين وعده را به مسلمانان اين كشور داده بود كه اجازه پوشيدن حجاب را به آنها خواهد داد. گفتني است ممنوعيت حجاب در مراكز آموزشي كامبوج بسياري از دختران مسلمان را از ادامه تحصيل بازداشته بود. از سوي ديگر يك سرباز زن هلندي حافظ صلح در جنوب لبنان براي آب كردن يخ روابط بين اين نيروها و مسلمانان منطقه اقدام به پوشيدن پوشش اسلامي در ماه مبارك رمضان كرده است . اين خانم به جاي كلاه آبي كه اين سربازن بر سر دارند يك روسري آبي به سر مي كند. سيلويا مونيكا ويشومرسكا در گفتگو با خبرگزاري فرانسه گفته است براي احترام به محيط اسلامي كه در آن كار مي كنم تصميم گرفتم در ماه رمضان حجاب داشته باشم . هيچ كس حجاب را به من تحميل نكرده و من تنها در پاسخ به نداي قلبم اينكار را مي كنم .